Wie op deze warme zaterdagmiddag binnenkomt in de Casino-zaal in het Theater aan de Parade, ziet het meteen: de entourage ademt in alles een voorstelling die nog niet af is. Kunstenaar Minou Bosua loopt onrustig op het toneel heen en weer. Er wordt gedanst, er zitten mensen aan een lange tafel, een barvrouw bezorgt drankjes en er worden spelletjes gespeeld. La Vie Bohème, De Voorstelling is duidelijk nog volop in ontwikkeling en ontstaat ter plekke.

Is de voorstelling al begonnen? Staat de microfoon per ongeluk aan? Of zitten we in één grote repetitie, een enorm collectief experiment? Je hoort de hersenen van het publiek ratelen wanneer helemaal achteraan op het toneel Lander Severins verschijnt. Minou spreekt hem aan, terwijl de zaal meekijkt op een groot scherm: “Kon je het vinden? Waar sta je geparkeerd?”

Briefing van een zoektocht
Nadat Minou uitleg heeft gegeven over de voorgeschiedenis van La Vie Bohème, haar visioen (2.000m2 vrije grond, geschonken aan de creativiteit voor eeuwig), en het doel dat ze heeft met deze voorstelling, brieft ze Lander over zijn rol vandaag: “Ik heb deze zoektocht zelf gedaan. Ik zit er véél te veel bovenop. Misschien kun jij mij spelen?” Lander: “Waarom niet? Ik heb altijd al Minou Bosua willen spelen.” Minou: “Nee nee, je speelt niet mij, je speelt ‘de kunstenaar’.”

“Ik wil die opera gaan máken. Alle tijd die ik hierin steek, ben ik dus níét de samenleving aan het verrijken.”

Zo zien we een voorstelling óver een voorstelling die nog in de maak is. Een hilarisch, verwarrend, grappig, confronterend en hoopvol stuk, waarvan soms de vraag is of het wel een voorstelling ís. Kunst voorbij alle conventies. In een proloog, 5 akten en een epiloog wordt het verhaal verteld van de kunstenaar, dat gebaseerd is op de opera La Bohème van Puccini en de musical Rent. Maria Mok praat de boel aan elkaar: “Akte 1: de introductie van de personages”. Via sprookjesfiguren en verkleedpartijen, via een prachtige aria vertolkt door bariton Arnout Lems, via champagne, bitterballen, een enorme garderobe en weinig medewerking, komt Lander erachter dat het uitvoeren van zijn werk in een Paleis van Verbeelding nog niet zo eenvoudig is.

‘I can see clearly now’
De voorstelling is een mix van live muziek, foto’s en filmfragmenten en live toneelspel. Als Lander bedenkt dat hij stadsopera’s gaat maken, mét de stad, loopt hij hard tegen het subsidiesysteem aan: “Ik wil die opera gaan máken. Alle tijd die ik hierin steek, ben ik dus níét de samenleving aan het verrijken.” Gelukkig ontmoet hij onderweg allerlei behulpzame mensen. Zoals filosoof Walter Breukers, met wie hij hardop nadenkt over een nieuwe economie. Ook uit het publiek komt hulp: Nan van Schendel van Huis73, Jeroen van der Zweth en Femke van Hest van gemeente ’s-Hertogenbosch, Josine Gilissen van Theaterfestival Boulevard en Maarten van der Vaart van Hermes Regionaal Business Netwerk komen het podium op. Allemaal mensen die Minou heeft gesproken tijdens haar zoektocht. Hilarisch is dat Jeroen als voormalig Hoofd Cultuur een lang gekoesterde wens mag verwezenlijken: met verve vertolkt hij ‘I can see clearly now’ van Johnny Nash op het podium.

De beproeving
Beelden van de tweede en derde scriptlezing wisselen vervolgens af met live toneelspel. Dat Akte 5 ‘de beproeving’ heet, is een understatement. Hier vergeet Minou dat zij deze rol niet zou spelen en duikt ze weer helemaal in het proces dat ze met de vastgoedeigenaar van de IJzergieterij doorlopen heeft. Na een wanhopige lijdensweg wordt duidelijk: het ís al gaande. La Vie Bohème werd in juni gedragen door het volk, dat massaal invulling gaf aan de nieuwe samenleving. La Vie Bohème bestáát al. Met de prachtige stadshymne van componist Merlijn Twaalfhoven, uit de kelen van zo’n 50 Bosschenaren in het publiek, is de voorstelling ten einde.

Buiten, op de Parade, begint de processie naar de IJzergieterij. Een stoet die een ode brengt aan de creativiteit. Op dat moment is ook Ina Adema, commissaris van de Koning voor Noord-Brabant op de Parade voor een ander kunstproject: Tapijt voor Vrede. De visie van dit project, die benoemd wordt door Ina Adema in haar speech, sluit naadloos aan bij de missie van La Vie Bohème. De processie trekt dan ook eerst door ‘het tapijt’ heen. Gewapend met teksten die uitnodigen tot nadenken (“BBP is geen geluksmeter”, “Van groeidrang naar scheppingskracht”, “Minder Excel, meer experiment” en véél meer) vertrekt de stoet vanaf de Parade naar de binnenstad. Zo ontketent La Vie Bohème letterlijk en figuurlijk een nieuwe beweging.

Vorm geven aan zingeving
Ondertussen praten de deelnemers na over de voorstelling. “Ik vond het een heel leuk stuk, ik heb er écht van genoten,” zegt een vrouw. En een man die vlak achter haar loopt: “Dit is zó belangrijk. Zó goed om bij elkaar te komen. Om te voelen: ik ben niet gek. En dit is niet het nieuwe normaal.” Op het Kerkplein staat de processie stil om de stadshymne ten gehore te brengen. Mensen blijven staan om te luisteren, te filmen en foto’s te maken. “Het idee van La Vie Bohème sprak me meteen aan”, zegt een man die deel uitmaakt van de processie. “Je ziet dat mensen in deze tijd op zoek zijn naar zingeving, en dit is een manier om daar vorm aan te geven.”

“Dit is zó belangrijk. Om te voelen: ik ben niet gek. En dit is niet het nieuwe normaal.”

Onderweg naar de IJzergieterij stopt de processie op de Pensmarkt nogmaals om samen de stadshymne te zingen. Hier sluit een jonge vrouw aan. “What are you doing?” vraagt ze. Ze blijkt uit de Verenigde Staten te komen en met een paar vrienden hier te zijn voor de Bosch Parade, een kunstfestival op het water. “Ik was aan het shoppen, en toen hoorde ik jullie zingen”, vertelt ze. “Het was zó mooi, ik dacht: ik loop mee. Ik ben zelf kunstenaar en ik ga nú mijn vrienden appen dat ze ook hierheen moeten komen.” Het is La Vie Bohème, precies zoals het bedoeld is.

Bad als baarmoeder
Aangekomen in de IJzergieterij, gaat Minou na een kort welkomstwoord in bad. Een dompeling in het bad, dat de vorm heeft van een baarmoeder, voelt volgens haar als een doop. Voor alle aanwezigen is er soep, brood en champagne. Aan de lange tafels worden volop gesprekken gevoerd, nieuwe contacten gelegd en bestaande verstevigd. Minou plopt de champagne nog een keer open, mensen zeefdrukken zelf shirts en lopen door de hal om zich te nogmaals te laven aan al het moois wat er staat, ligt en hangt. Sommigen nemen afscheid met uitgebreide knuffels. “Ik heb ervan genoten!” vat Maarten van der Vaart de middag samen. En Merlijn Twaalfhoven bij het weggaan: “Volgende keer weer een nieuw avontuur!” Wij kijken er nu al naar uit.